Dzień Herbaty: poznaj jej historię oraz właściwości

Zimą bardzo często sięgamy po herbatę, głównie po to, aby się ogrzać. Jednakże herbata potrafi dostarczyć nam znacznie więcej niż tylko ciepło  –  pobudza nas, działa bakteriobójczo i przeciwzapalnie, oczyszcza nasz organizm a nawet wspomaga odchudzanie. Dowiedz się skąd wzięła się herbata i jakie korzyści wynikają z jej picia.

Miejsce, w którym narodziła się tradycja picia herbaty, to oczywiście Chiny.  Już w V wieku przed naszą erą w literaturze chińskiej znajdziemy pierwsze wzmianki o herbacie. Wówczas powstało wiele legend, opisujących jej powstanie. Jednak trudno doszukiwać się w nich prawdy. Pierwsze i wiarygodne informacje dotyczące herbaty pochodzą z VIII wieku  – to właśnie wtedy Lu Yu stworzył „Księgę herbaty”, pisząc o jej właściwościach i zastosowaniu. Księga ta do dziś uchodzi za najlepsze dzieło poświęcone herbacie, a sam Lu Yu został okrzyknięty „bogiem herbaty”.

Herbata w Europie

Informacja o tym, kto pierwszy sprowadził do Europy herbatę, wciąż pozostaje zagadką. Wiadomo tylko, że było to w VII wieku. Początkowo nie cieszyła się specjalną popularnością. Była droga, a Europejczycy nie byli przyzwyczajeni do jej smaku. Z biegiem czasu stała się bardzo popularna – do tego stopnia, że stanowiła powód wielu konfliktów. Przykładów nie trzeba długo szukać – najgłośniejszym z nich jest The Boston Tea Party, mający ogromny wpływ na rewolucję amerykańską. W brytyjskiej kulturze herbata do dziś jest bardzo ważnym elementem. Kto z nas nie słyszał o „five o’clock”? Współcześnie, popołudniowy zwyczaj picia herbaty bywa źródłem wielu żartów, jednak kiedyś stanowił bardzo istotny element dnia. Był czasem spotkań mężczyzn z wyższych sfer, podczas których omawiano ważne kwestie. Zaś dla kobiet był momentem odpoczynku i relaksu. Niższym klasom społecznym „five o’clock” pozwalał podnieść, przynajmniej pozornie, swoją wartość, ponieważ dzięki temu upodabniały się do szlachty.

Herbata w Polsce

Pierwsze informacje świadczące o tym, że herbata dotarła do Polski, pochodzą z drugiej połowy VII wieku. Pojawiły się w prywatnych listach lub poezji.  Z biegiem czasu liczba owych wspomnień zaczęła gwałtownie rosnąć. Mimo to Polacy podchodzili do chińskiego towaru bardzo nieufnie – w większości traktowany był jako lekarstwo, przez co kawa wciąż zajmowała pierwsze miejce.  Sytuacja zmieniła się dopiero w XIX wieku. Herbata zaczęła coraz częściej gościć na stołach, mimo tego, że dla grona osób była objawem pewnego rodzaju ubóstwa. Zła sława herbaty przeminęła bezpowrotnie, gdy do Polski zaczęły napływać liście o wysokiej jakości. Od tamtego czasu napój stał się stałym wyposażeniem każdego domu czy miejsca pracy.

pexels-photo-405238

Jak Polacy piją herbatę?

Przez długi czas najpopularniejsza w Polsce – zwłaszcza w okresie PRLu – była herbata czarna, pita przede wszystkim z cukrem i cytryną. Do dziś zresztą cytryna pozostaje najchętniej używanym dodatkiem do herbat. Na szczęście coraz częściej rezygnujemy z cukru. Oprócz klasycznej, czarnej herbaty, sięgamy po inne rodzaje, a jest ich dużo, m.in.: zielona, biała i czerwona.

Pozytywne działanie zielonej herbaty

O zielonej herbacie słyszeliśmy wiele pozytywnych rzeczy: że wspomaga trawienie, jest dobra na odchudzanie, pobudza i tym podobne. Zielona herbata faktycznie jest bardzo zdrowa, jednak często przypisuje się jej błędne cechy, m.in. odchudzające. Jest przede wszystkim dobrym antyoksydantem, dzięki zawartości polifenoli. Dzięki nim zwalcza wolne rodniki tlenowe, które odpowiadają za procesy starzenia. Jednak najsilniejszym antyoksydantem w zielonej herbacie jest galusan epigallokatechiny (EGCG).  Przypisuje się mu działanie antynowotworowe. Ponadto napar z zielonej herbaty obniża poziom tzw. złego cholesterolu (LDL) u osób z nadwagą, dzięki czemu korzystnie wpływa na profil lipidowy. Napój ten wykazuje silne działanie przeciwzapalne i bakteriobójcze, dlatego z powodzeniem można po niego sięgać w trakcie przeziębienia. Ponadto, podobnie jak kawa, zawiera kofeinę. Mimo że jej zawartość nie będzie tak duża jak w kawie, to z pewnością można przypisać zielonej herbacie właściwości pobudzające.

Delikatna i pobudzająca biała herbata

Białą herbatę możemy skojarzyć przede wszystkim z delikatnym smakiem. Tak samo jak herbata zielona zawiera polifenole. Mimo wielu dobroczynnych działań, polifenole mogą zaburzać wchłanianie żelaza, dlatego osoby z anemią, skłonnościami do spadków poziomu żelaza oraz te suplementujące żelazo, powinny zwrócić  szczególną uwagę na to ilość wypijanej białej i zielone herbaty. Oprócz tego, biała herbata zawiera pobudzającą teinę, dlatego najlepiej pić ją rano lub w ciągu dnia.

Czerwona herbata: oczyści, pobudzi i wspomoże trawienie

Jest bardzo popularna w Azji. Swoją wyjątkowość zawdzięcza specyficznemu procesowi obróbki, który zakłada krótką fermentację tuż przy zbiorach. Działa antyoksydacyjnie, jednak w mniejszym stopniu niż herbata zielona. Dodatkowo jest pobudzająca, dzięki obecności kofeiny. To właśnie czerwona herbata wspomaga trawienie. Dzieję się tak, ponieważ wzmaga wydzielanie soku żołądkowego.  Zatem przyniesie nam ulgę w chwilach przejedzenia.  Idealnie sprawdzi się również jako środek wspomagający odchudzanie.

Warto urozmaicić swoją dietę o różnego rodzaju herbaty, musimy tylko pamiętać, by zachować umiar. Herbata jest idealnym dodatkiem, jednak podstawowym produktem, który odpowiednio nawodni nasz organizm, jest czysta woda.

Tak więc kubki w dłoń i… see you at 5 o’clock! 🙂