Histamina – co to jest i dlaczego twój organizm jej nie toleruje?

Nietolerancja histaminy nie jest szczególnie popularna, przez co bywa słabo rozumiana. Sama diagnoza jest niełatwa ze względu na łudzące podobieństwo do alergii, przez co również bywa z nią mylona.

Co to jest histamina? Prosta definicja

Histamina to substancja chemiczna wytwarzana zarówno przez organizm, jak i naturalnie występująca w niektórych produktach spożywczych. W organizmie magazynowana jest m.in. przez komórki tuczne (rodzaj białych krwinek) i odgrywa istotną rolę w czasie reakcji zapalnej. Jest to w rzeczywistości kluczowy mediator wywołujący objawy alergii, dlatego  przyjmujemy leki przeciwhistaminowe w celu złagodzenia jej objawów. Histamina, powstająca z aminokwasu jakim jest histydyna, występuje również w naszym pożywieniu. Większość ludzi toleruje histaminę zawartą w regularnej diecie. Jednak w przypadku nadwrażliwości na nią, wysoki poziom amin biogennych (takich jak histamina) może sprawić, że poczujesz się źle.

Co to jest nietolerancja histaminy?

Około 1% populacji doświadcza niepożądanych reakcji na to, co jest uważane za „normalny” poziom histaminy w żywności. Ta zwiększona wrażliwość nazywana jest nietolerancją histaminy. Rozwija się kiedy w organizmie brakuje enzymu rozkładającego histaminę, co powoduje wzrost jej stężenia i wystąpienie objawów pseudoalergii. Nietolerancja histaminy może być zarówno wrodzona jak i nabyta, na przykład na skutek wirusowego zapalenia wątroby czy chorób zapalnych jelit. Istnieje sporo sytuacji w których może dojść do tych zaburzeń.

Objawy nietolerancji histaminy

Chociaż objawy wydają się podobne do alergii, nie są reakcjami alergicznymi (stąd termin nietolerancja). Oczywiście nie wiesz tego na pewno, dopóki nie wykluczysz alergii poprzez testy. Początek i nasilenie objawów nietolerancji histaminy są bardzo różne u poszczególnych osób, ale powszechne objawy to:

  • bóle głowy
  • problemy z oddychaniem, w tym astma, katar lub zatkany nos
  • na skórze występuje wysypka, zapalenie, pokrzywka lub wypryski
  • problemy żołądkowe, takie jak nudności, refluks, wymioty, bóle brzucha, biegunka
  • zawroty głowy, niskie ciśnienie krwi i nieregularne bicie serca

Żywność o wysokiej zawartości histaminy

Jeśli nie tolerujesz histaminy, rozsądnie jest zmniejszyć jej ilość przyjmowaną ze źródeł pokarmowych. Niestety, trudno jest precyzyjnie określić ilość histaminy występującej w różnych produktach spożywczych. Różni się ona znacznie w zależności od rodzaju bakterii biorących udział w fermentacji i jej warunków, składu żywności czy też czasu spędzonego poza lodówką. Zasadą jest, że wysokie stężenie histaminy zwykle znajduje się w fermentowanej żywności, takiej jak chleb (działanie drożdży), kiszona kapusta, wino, piwo, długodojrzewające mięso czy sery. Produkty spożywcze zawierające inne aminy biogenne, np. tyraminę, odpowiadają również za rozwój reakcji pseudoalergicznej. Oznacza to, że mogą przyczynić się do zwiększenia poziomu histaminy i jej uwalniania, nawet jeśli sama żywność ma niski jej poziom. Większość ekspertów zaleca osobom wrażliwym na histaminę unikanie takich produktów, jak:

  • fermentowane produkty mleczne, takie jak: sery, jogurt i twaróg
  • fermentowane lub marynowane warzywa
  • zsiadłe produkty, takie jak śmietana i maślanka
  • konserwowe, peklowane i przetworzone mięsa
  • fermentowane produkty sojowe, w tym sos miso, tempeh i sojowy
  • zielona herbata, kawa, kakao, czekolada
  • rośliny strączkowe – groch, fasola, soczewica, bób
  • owoce cytrusowe, maliny, truskawki, banany, ananasy, winogrona, gruszki, bakłażan, szpinak, oliwki, produkty z pomidorów (keczup, sok pomidorowy)
  • ocet i mięsne buliony
  • wędzone ryby
  • alkohol (szczególnie wino)
  • owoce suszone i kandyzowane
  • posiłki lub napoje, które zawierają sztuczne barwniki lub ulepszacze smaku.

Dieta o niskiej zawartości histaminy

Dieta o niskiej zawartości histaminy potrafi być wyzwaniem, dlatego dobrze jest prowadzić ją pod okiem dietetyka specjalizującego się w dietach eliminacyjnych. Po wykluczeniu alergii pokarmowej faza eliminacji ściśle ogranicza ilość spożywanej histaminy przez 2-4 tygodnie. Dieta i symptomy muszą być rejestrowane we własnym dzienniku żywności, który jest przydatny w śledzeniu znaczących ulepszeń i nawrotów.

Kolejnym etapem jest faza reintrodukcji, gdzie stopniowo wprowadzasz ponownie żywność zawierającą histaminę, aby określić swoją tolerancję. Nie trzeba tego robić w określonej kolejności i generalnie poleca się, abyś ponownie wprowadził żywność, której najbardziej ci brakuje. Istotne jest natomiast wprowadzanie produktów pojedynczo – powrót do kilku jednocześnie w przypadku wystąpienia objawów uniemożliwi precyzyjne wskazanie, który z nich jest winowajcą.

Tolerancja na poszczególne produkty będące źródłem histaminy jest kwestią wysoce indywidualną w związku z tym własna obserwacja pacjenta stanowi szczególnie istotny element postępowania dietetycznego.

Related Posts

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.